IFSC (Indian Financial System Code) એ bank branchને ઓળખતો 11-character code છે. NEFT અથવા RTGS દ્વારા bank accountમાં પૈસા મોકલતી વખતે beneficiaryની branchનો સાચો IFSC જરૂરી હોય છે. Code ખોટો ન પડે તે માટે તેને official bank website, cheque, passbook અથવા RBIની IFSC directoryમાંથી ચકાસવો જોઈએ.
IFSC Code કેવી રીતે બને છે?
RBI મુજબ IFSCમાં કુલ 11 alpha-numeric characters હોય છે.
| ભાગ | અર્થ |
|---|---|
| પહેલા 4 characters | Bankનું નામ દર્શાવે છે |
| 5મો character | હંમેશાં 0 (zero) હોય છે |
| છેલ્લા 6 characters | ચોક્કસ branchને ઓળખાવે છે |
ઉદાહરણ તરીકે ABCD0XXXXXXમાં ABCD bank identifier છે, પાંચમા સ્થાને zero છે અને છેલ્લાં છ characters branch identifier છે. નજીકની બે branches એક જ bankની હોય તો પણ તેમનો IFSC અલગ હોઈ શકે છે.
સાચો IFSC ક્યાંથી શોધવો?
1. Cheque અથવા passbook તપાસો
Bank સામાન્ય રીતે cheque leaf અને passbook અથવા account statement પર branchનો IFSC આપે છે. જૂનું cheque book હોય તો code બદલાયો છે કે નહીં તે bankની official website પરથી ફરી ચકાસો.
2. Bankની official website વાપરો
Bankની website પર “Branch Locator” અથવા “IFSC Search” ખોલો. State, city અને branch પસંદ કર્યા પછી દેખાતું bank name, branch address અને IFSC ત્રણેય beneficiaryની વિગતો સાથે મેળવો. Search result અથવા અજાણી third-party website પરથી મળેલો code સીધો copy ન કરો.
3. RBI IFSC directory તપાસો
RBIની IFSC/MICR searchમાં bank અને branch પસંદ કરીને code ચકાસી શકાય છે. Bank merger, branch closure અથવા migration પછી જૂનો IFSC બદલાઈ શકે છે, તેથી મહત્વપૂર્ણ transfer પહેલાં તાજેતરની official entry જોવી યોગ્ય છે.
Transfer કરતાં પહેલાં આ વિગતો મેળવો
- Account holderનું પૂરું નામ;
- Bank અને branchનું નામ;
- Account number ફરીથી દાખલ કરીને ચકાસેલું;
- સાચો 11-character IFSC; અને
- Bank appમાં beneficiary ઉમેર્યા પછી દેખાતી વિગતો.
મોટી રકમ મોકલતાં પહેલાં શક્ય હોય તો નાની test transfer કરો. OTP, UPI PIN, ATM PIN અથવા internet-banking password કોઈ beneficiary, agent કે caller સાથે share ન કરો.
ખોટો IFSC દાખલ થઈ જાય તો શું કરવું?
Invalid IFSC હોય તો transaction સામાન્ય રીતે submit નહીં થાય અથવા reject થઈ શકે છે. પરંતુ code કોઈ બીજી valid branchનો હોય તો પરિણામ bankની processing અને account details પર આધાર રાખી શકે છે. તેથી “પૈસા આપમેળે ચોક્કસ સમયમાં પાછા આવશે” એવું માનવું યોગ્ય નથી.
- Transaction status અને UTR/reference number સાચવો.
- તમારી bankની official customer-care service અથવા branchનો તરત સંપર્ક કરો.
- Beneficiary name, account number, IFSC, amount અને transaction time આપો.
- Bank આપે તે complaint/reference number નોંધો અને official channelથી follow-up કરો.
Transaction successful દેખાતી હોય પણ ખોટા accountમાં credit થયાની શંકા હોય તો beneficiary સાથે સીધી સમજૂતી કરવાનો પ્રયાસ કરતાં પહેલાં bankને જાણ કરો. Recovery bankની પ્રક્રિયા અને પ્રાપ્તકર્તાની સ્થિતિ પર આધારિત હોઈ શકે છે.
IFSC અને MICR વચ્ચેનો તફાવત
IFSC electronic fund transfer માટે bank branch ઓળખે છે. MICR cheque processingમાં ઉપયોગ થતો અલગ code છે. Cheque પર બંને code દેખાઈ શકે છે, પરંતુ online bank transfer માટે IFSC જોઈએ છે.
સામાન્ય પ્રશ્નો
એક જ bankની બધી branchesનો IFSC સમાન હોય છે?
ના. IFSC ચોક્કસ branchને ઓળખે છે, તેથી અલગ branchesના code સામાન્ય રીતે અલગ હોય છે.
UPI payment માટે IFSC જરૂરી છે?
UPI ID અથવા QR દ્વારા સામાન્ય payment કરતાં IFSC manually દાખલ કરવો પડતો નથી. કેટલીક UPI apps account number અને IFSC દ્વારા પણ money transferની સુવિધા આપી શકે છે.
Branch બદલાય તો IFSC બદલાય?
હા, નવી branchનો IFSC અલગ હોઈ શકે છે. Bank merger અથવા branch migration પછી પણ code બદલાઈ શકે છે. તાજેતરનો code bankના official source પરથી ચકાસો.
સત્તાવાર માહિતી
Bank branch અને IFSC સંબંધિત માહિતી બદલાઈ શકે છે. Transfer કરતાં પહેલાં beneficiary અથવા official bank source પરથી વિગતો ફરી ચકાસો.